HĐHN Việt Nam làm việc khu vực Hải Phòng

Thứ năm - 11/06/2026 10:10

Ngày 10/6/2026, đoàn Hội đồng họ Ngô Việt Nam đã đến thăm một số di tích và làm việc với một số chi họ tại khu vực Hải Phòng.

*Đình Ninh Xá phường Bắc An Phụ, Hải Phòng*

Thành phần đoàn gồm các vị Phó Chủ tịch Hội đồng: Ngô Nhật Dân, Ngô Hữu Minh, Ngô Văn Xuân và nhà nghiên cứu lịch sử Nguyễn Văn Chiến. Mục đích của chuyến đi nhằm viếng thăm, dâng hương tại một số di tích lịch sử - văn hóa, nơi thờ tự Đức Vương Ngô Quyền cùng các danh nhân, nhân vật lịch sử; đồng thời làm việc và kết nối với các chi họ trên địa bàn thành phố Hải Phòng.

Dâng hương tại đình, nghè Ninh Xá
Điểm dừng chân đầu tiên của đoàn là đình Ninh Xá, phường Bắc An Phụ (trước đây thuộc thôn Ninh Xá, xã Lê Ninh, huyện Kinh Môn, tỉnh Hải Dương). Khi đoàn đến nơi, cửa đình đang khóa kín nên phải nhờ người dân địa phương liên hệ giúp đại diện Ban quản lý đình. Ít phút sau, cụ Ninh Văn Nhượng - thành viên Ban Khánh tiết đã có mặt để mở cửa tiếp đón đoàn. Sau khi vào đình thực hiện nghi lễ dâng hương, đoàn đã ngồi lại làm việc với đại diện nhà đình để tìm hiểu thêm các thông tin liên quan.
Theo giới thiệu và hồ sơ hiện có, đình Ninh Xá nằm bên hữu ngạn sông Kinh Thầy, được xây dựng từ năm Quang Thiệu thứ 7 (1522) thời Hậu Lê. Đình thờ hai vị vua: Bố Cái Đại Vương Phùng Hưng và Đức Vương Ngô Quyền. Ngoài ngôi đình chính, quần thể di tích còn có hai ngôi nghè nằm cách đó chừng 500m về hai phía, gọi là Nghè Vua và Nghè Yến. Nơi đây từng là vị trí nghĩa quân dầm thuyền, cất giấu thuyền bè, quân khí trước trận chiến thắng oanh liệt trên sông Bạch Đằng năm 938.
Hàng năm, từ ngày 14 đến 16 tháng Hai âm lịch, nhân dân Ninh Xá lại nô nức tổ chức lễ hội truyền thống để tưởng nhớ hai vị Anh hùng dân tộc. Lễ hội thu hút hàng nghìn người dân địa phương và du khách thập phương đến dâng hương, trẩy hội dịp đầu năm.
Đình Ninh Xá đã qua một số lần trùng tu, năm 1997 được cấp bằng Di tích lịch sử - văn hóa cấp Quốc gia.

Thăm chi họ Ngô Doãn tại thôn Lê Xá
Điểm tiếp theo đoàn đến là họ Ngô thôn Lê Xá (nay là tổ dân phố Lê Xá), cùng thuộc phường Bắc An Phụ. Làng Lê Xá nằm ngay cạnh làng Ninh Xá. Vừa đến đầu làng, tìm người hỏi thăm thì thật may mắn gặp một phụ nữ trung tuổi, bà cho biết mình chính là con dâu họ Ngô. Bà mừng rỡ dẫn đoàn về nhà và được ông Ngô Doãn Quân (chồng bà) niềm nở đón tiếp.
Sau khi trao đổi được một lúc, ông Ngô Doãn Nên (Trưởng tộc) đã về tới. Tiếp đó, chi họ mời thêm ông Ngô Doãn Bách – người đang nắm giữ gia phả chi họ – cùng đến làm việc. Hai bên đã trao đổi kỹ lưỡng các nội dung trong không khí đầm ấm, chân tình như người một nhà.
Họ Ngô thôn Lê Xá thống nhất dùng chữ đệm là "Doãn" nên thường gọi là họ Ngô Doãn. Theo gia phả chi 2 còn lưu giữ, cụ Tổ chi họ là cụ Ngô Doãn Đồng, di cư từ Thanh Hóa ra lập ấp từ năm 1818, nhưng chưa rõ địa phương cụ thể nào. Họ Ngô tại đây có 3 chi, con cháu đến nay đã truyền được 12 thế hệ với hơn 400 suất đinh. Hiện tại, chi họ đang tiến hành biên tập, cập nhật gia phả của cả 3 chi và xây dựng kế hoạch nghiên cứu để tìm về gốc Tổ.

Dâng hương tại đình làng Thụy Trà
Buổi chiều, đoàn đến thăm và dâng hương tại đình làng Thụy Trà, xã Trần Phú (trước đây là xã Nam Trung, huyện Nam Sách, tỉnh Hải Dương). Làng Thụy Trà xưa có tên là làng Trà Hương thuộc vùng Nam Sách Giang. Nơi đây, Thiên Sách Vương Ngô Xương Ngập từng về nương náu và được Phạm Lệnh Công che chở sau khi bị Dương Tam Kha chiếm ngôi vào năm 944. Cũng tại đất này, Ngô Xương Ngập đã kết duyên cùng bà Phạm Uy Duyên (con gái Phạm Lệnh Công) và sinh ra Ngô Xương Xí.
Đình Thụy Trà là một trong những di tích lịch sử - văn hóa tiêu biểu (trước thuộc tỉnh Hải Dương, nay thuộc thành phố Hải Phòng), được xây dựng từ thế kỷ XVII (năm 1684). Đình từng bị đổ nát và trải qua nhiều lần trùng tu, phục dựng. Gần đây nhất, vào năm 2019, đình được tôn tạo và xây mới lại hoàn toàn với khuôn viên rộng rãi, thoáng đãng. Hệ thống hoành phi, câu đối cũng được chuyển sang tiếng Việt. Trước đó, đình đã được xếp hạng Di tích lịch sử - văn hóa cấp tỉnh vào năm 2013.

Theo thần tích và sắc phong còn lưu giữ, đình thờ hai vị Thành hoàng có công với nước là Phạm Chiêm và Phạm Hòa. Cụ Phạm Chiêm (889 – 962), còn gọi là Phạm Lệnh Công, là một vị tướng tài ba và là anh em kết nghĩa của Tiền Ngô Vương Ngô Quyền. Ông từng cùng cánh quân tiến đánh thành Đại La giết chết Kiều Công Tiễn, đồng thời tham gia trận đánh phá tan quân Nam Hán trên sông Bạch Đằng năm 938, chấm dứt 1000 năm Bắc thuộc. Sau khi Ngô Quyền mất, ông đã ba lần bảo vệ Ngô Xương Ngập khỏi sự truy bắt của Dương Tam Kha, góp phần quan trọng trong việc khôi phục và lập nên nhà Hậu Ngô.

*Ông Vũ Hồng Cuông, Thủ nhang giới thiệu về đình Thụy Trà*

Trong chương trình, đoàn dự kiến tìm hiểu sâu thêm về dòng họ Phạm tại đây nhưng thật đáng tiếc không thực hiện được. Ông Vũ Hồng Cuông, thủ nhang đình cho biết, làng Thụy Trà hiện không có họ dòng Phạm, trong làng chỉ có một, hai gia đình họ này. Không rõ con cháu cụ Phạm Lệnh công chuyển cư đi đâu hoặc do thời cuộc mà phải mai danh ẩn tích, thay tên đổi họ.

Thăm họ Ngô thôn Lương Gián
Điểm cuối cùng trong hành trình của đoàn là họ Ngô thôn Lương Gián, xã Trần Phú (trước đây là xã Quốc Tuấn, huyện Nam Sách, tỉnh Hải Dương). Đây là một chi họ nhỏ, cụ Tổ có nguồn gốc từ vùng Vĩnh Phúc cũ, con cháu đến nay truyền được 8 thế hệ. Do vị Trưởng họ của chi họ vừa mới qua đời nên đoàn chưa tìm hiểu được thêm nhiều thông tin.

Ngô Văn Xuân

Một số hình ảnh bổ sung: