Đạo vợ chồng

Lư phu nhân, vợ ông Phòng Huyền Linh là người tuyệt đẹp và có đức hạnh hơn người.

Lúc trẻ tuổi ông hàn vi lắm. Một lần ốm nặng tưởng đã sắp chết, ông gọi Lư thị đến bảo rằng:

- Tôi bệnh nguy cấp lắm rồi, chắc không qua khỏi. Nàng tuổi còn trẻ không nên ở vậy, sau này liệu mà ăn ở cho tử tế với người chồng sau.

Lư thị nghe nói nức nở khóc, đoạn vào trong buồng khoét một mắt bỏ đi, có ý tỏ cho chồng biết rằng dù ông có bất hạnh mất đi, mình cũng sẽ không lấy ai nữa.

Không bao lâu, ông Huyền Linh khỏi bệnh.

Sau ông thi đỗ, làm quan đến chức Tể tướng. Ông một niềm yêu mến, kính trọng Lư thị vô cùng, không hề đoái hoài lấy người tì thiếp nào nữa.

Người ngoài cho thế là tại ông sợ Lư phu nhân có tính hay ghen.

Nhà vua muốn thử Lư phu nhân, một hôm cho hoàng hậu gọi vào bảo:

- Theo phép thường, các quan to trong triều đều có tì thiếp, quan nhà ta tuổi đã cao, nay trẫm muốn ban cho một mỹ nhân, nhà ngươi thấy thế nào?

Lư phu nhân nhất quyết không nghe. Vua nổi giận mắng rằng:

- Nhà ngươi không ghen thì sống, mà ghen thì chết.

Rồi sai người đưa cho một chén rượu, giả làm chén thuốc độc, phán rằng:

- Đấy, nhà ngươi chọn đi. Hoặc là đồng ý, hoặc là phải uống chén thuốc độc này.

Lư thị không hề ngần ngại, cầm chén uống hết ngay.

Vua thấy thế, nói:

- Ta cũng phải sợ, nữa là Huyền Linh.

Lời bàn:

Tưởng mình sắp chết, thấy vợ trẻ trung, không muốn để cho ở vậy thế là quá yêu thương vợ, thể tất cho vợ lắm. Sợ chồng tiếc đẹp, chết đi không dứt, mà khoét mắt để tỏ ra thành tật cho yên lòng chồng, thế là chí tình và nhất tâm với chồng lắm.

May khỏi bệnh, sau lại làm đến Tể tướng, ông chỉ biết có bà mắt khoét, không thiết gì đến tì thiếp xinh đẹp, thế là ông muốn giữ cho được trọn vẹn cái tình đối với bà. Còn bà không muốn để cho ông có tì thiếp, tuy gọi là thói ghen thường tình, nhưng cũng là vì chung tình với ông, không muốn cùng ai san sẻ mối tình nữa. Quý thay! Đôi vợ chồng này, chân tình và chí tình, suốt đời kính yêu nhau, vợ chỉ biết có chồng, chồng cũng chỉ biết có vợ, chồng một vợ một, không những thoát khỏi cái nạn “đa nhân duyên nhiều đường phiền não” mà còn gây được cái hạnh phúc dài lâu cho bản thân, cho gia đình và cho con cháu mãi tận mai sau.

Theo Cổ học tinh hoa