Về thăm họ Ngô phường Mỹ Độ thành phố Bắc Giang

Đoàn do ông Ngô Vui, Chủ tịch Hội đồng Ngô tộc VN dẫn đầu và các ông:Ngô Văn Hùng, Ngô Văn Xuân, hai thành viên khác của Hội đồng. Tham gia đoàn còn có ông Dương Ngô Quảng, Phó Chủ tịch Thường trực Hội đồng Ngô tộc tỉnh Bắc Giang và anh Phạm Ngô Thủy, một doanh nhân công tác trong quân đội.

 Từ Hà Nội chúng tôi đi theo quốc lộ 1B, đường mới được chỉnh trang, nâng cấp nên khá thông thoáng, xe lưu thông thuận tiện, chỉ hiềm một nỗi phí đường bộ phải nộp quá cao.

Mỹ Độ trước đây là một xã thuộc Phủ Xương Giang, nơi từng chứng kiến bao nhiêu chiến tích hào hùng của dân tộc trong các cuộc kháng chiến chống quân xâm lược phương Bắc, cũng là nơi chứng kiến những cuộc chia tay đưa tiễn người thân đi sứ làm nhiệm vụ thiêng liêng của đất nước. Nay Mỹ Độ là một phường thuộc thành phố Bắc Giang, tỉnh Bắc Giang, một phường ven Thành phố, với diện tích khoảng hơn 1,6 Km2, nằm bên bờ phía Tây – Nam dòng sông Thương thơ mộng. Nơi đây có cảnh quan thoáng đãng, phố phường cũng khá trật tự, bình yên. Đến đầu phố Mỹ Độ, một con phố nhỏ ven đê, chúng tôi dừng xe hỏi thăm mấy chị chủ quán bên đường, thật may, đây chính là nơi gần nhà bà con họ Ngô sinh sống. Mấy chị chỉ cho chúng tôi đến gặp ông Ngô Hữu Hậu, một  người họ Ngô, chủ cửa hàng kinh doanh nhỏ gần đấy. Sau khi trao đổi mục đích chuyến đi, ông Hậu nhiệt tình trực tiếp dẫn chúng tôi đến nhà Trưởng tộc Ngô Hữu Trọng.

Nhà Trưởng tộc nằm trong một con ngõ nhỏ, cách mặt đường chính chừng hơn chục mét. Ngôi nhà được bố trí vừa làm từ đường, vừa làm nhà ở của gia đình để trưởng tộc tiện trông coi, tháng ngày hương khói. Gian chính giữa được kê một ban thờ lớn, sát tường hậu treo bức hoành phi với 3 chữ  “Đức Lưu Quang”, phía dưới hoành phi là tấm biển: BAN THỜ HỌ NGÔ HỮU. Tường hồi bên phải treo phả đồ Chi họ với 16 đời. Đỗi diện, phía trái phòng kê bộ bàn ghế tiếp khách.

Anh Ngô Hữu Trọng là Trưởng chi Ngô Hữu, thuộc thế hệ thứ 16 của Chi họ. Khi biết chúng tôi là đoàn các thành viên Hội đồng Ngô tộc VN đến thăm và làm việc, anh rất vui mừng, vội bảo người nhà chuẩn bị trà nước và trái cây tiếp khách. Chúng tôi xin phép được dâng hương tưởng niệm anh linh các vị Tổ tiên dòng họ. Anh Trọng giới thiệu sơ bộ với chúng tôi tình hình chung cũng như việc biên tập gia phả của Chi Họ. Rồi anh cùng một số người liên lạc mời các vị bô lão, cao niên trong Họ cùng đến làm việc với đoàn. Một lúc sau, lần lượt 4, 5 cụ cao tuổi và một số người am hiểu khác đã đến đông đủ. Chúng tôi được biết trong đó có ông Ngô Phi Tấn, nguyên Hiệu trưởng Trường Cấp 3 Ngô Sĩ Liên, thị xã Bắc Giang, và ông Ngô Hữu Thám, thuộc thế hệ thứ 16, những người có nhiều công lao tìm tòi, sưu tầm và tập hợp tư liệu để biên tập gia phả của Chi họ. Ông Ngô Hữu Thám thay mặt chi họ, báo cáo với đoàn khái quát về tình hình trong Họ và quá trình xây dựng gia phả của Chi họ. Theo Chi họ thì đây là họ Ngô Hữu, thờ cụ Ngô Phúc Thuần làm Thủy Tổ. Chi họ đến nay đã có 18 đời. Các cụ cho biết, nguyên Thủy Tổ họ Mỹ Độ là cụ Ngô Đức Thông, theo truyền thuyết từ Đường Lâm, Sơn Tây về lập nghiệp nơi đây. Từ cụ Đức Thông đến đời thứ 3 đều sinh độc đinh. Sang đời thứ 4 là cụ Ngô Đức Hy sinh được 2 trai là Ngô Trị và Ngô Phúc Thuần. Do hai anh em mâu thuẫn nên hai người tách ra mỗi người ở một khoảnh, chẳng quan hệ với nhau. Sau này con cháu tách thành hai họ riêng biệt là họ Ngô Trí (Chi Trưởng) và họ Ngô Hữu (Chi Thứ). Hiện họ Ngô Hữu đang tiến hành tục biên gia phả, phần bổ sung đã qua mấy lần chỉnh sửa nhưng chưa hoàn thiện thành bản cuối cùng, do còn một số ý kiến khác nhau trong việc ghi nội dung phả ký. Khi chúng tôi đề nghị Chi họ cung cấp gia phả đã chuẩn bị, các cụ rất vui lòng và cung cấp cho đoàn bản phả được chỉnh sửa gần đây nhất.

Sau buổi làm việc với họ Ngô Hữu, đoàn có đến thăm và làm việc tiếp với họ Ngô Trí trong làng. Hôm đó do Trưởng tộc đi vắng nên các ông Ngô Trí Nghĩa và Ngô Trí Chuyết thay mặt Chi họ tiếp đoàn. Chúng tôi trao đổi một số nội dung liên quan đến hoạt động của họ Ngô Việt Nam cũng như tình hình chung của họ Ngô Trí – Mỹ Độ. Ông Nghĩa cung cấp cho đoàn bản gia phả của chi họ để làm tài liệu nghiên cứu và phục vụ công tác chắp nối.

Trong các buổi làm việc với hai chi họ: Ngô Đức và Ngô Trí – Mỹ Độ, đoàn có tặng các chi họ cuốn Nội san Họ Ngô Việt Nam xưa & nay, một số huy hiệu biểu trưng Họ Ngô VN và một vài tài liệu liên quan khác. Bà con rất vui mừng, phấn khởi và tự hào, tỏ ý thời gian tới sẽ cố gắng được tham gia nhiều vào các hoạt động chung cúa Họ Ngô Việt Nam cũng như các hoạt động do Hội đồng Ngô tộc tỉnh Bắc Giang tổ chức, đồng thời mong muốn Hội đồng Ngô tộc Việt Nam là cầu nối giúp hai chi họ gắn kết bền chặt để có thể trở thành một trong những dòng họ vững mạnh.

Buổi làm việc với hai chi họ Ngô phường Mỹ Độ đạt được kết quả tốt đẹp, để lại cho mỗi chúng tôi nhiều xúc cảm. Xin chúc bà con họ Ngô phường Mỹ Độ luôn mạnh khỏe, cùng nhau đoàn kết, phấn đấu vươn lên, cùng nhân dân địa phương xây dựng cuộc sống mới ngày một vui tươi, hạnh phúc.

Ngô Văn Xuân