Họ Ngô Trảo Nha - Cội nguồn và truyền thống

Kính thưa các vị lãnh đạo chính quyền và đoàn thể các cấp !

Kính thưa các vị khách quý !

Kính thưa tất cả các cụ, các bác, các chú mự, các o dượng, anh chi em con cháu trong dòng tộc và nhân dân địa phương !

Hôm nay trong không khí xúc động trang nghiêm của mùa lễ Vu Lan Báo Hiếu, dòng tộc họ Ngô Trảo Nha rất vinh dự được đón nhận Bằng Kỷ lục Việt Nam “ Họ Ngô Trảo Nha – dòng họ 18 Quận Công”. Đây là  một sự kiện trọng đại chưa từng có trên địa phương chúng ta, là một dịp để con cháu họ Ngô báo hiếu, tri ân Tiên Tổ. Đây không chỉ là niềm tự hào riêng của con cháu trong dòng tộc chúng tôi mà còn là niềm vinh dự chung lớn lao cho mảnh đất Trảo Nha - thị trấn Nghèn, góp phần làm rạng rỡ thêm truyền thống Lịch sử - Văn hóa của địa phương và làm phong phú thêm truyền thống Lịch sử - văn hóa của dân tộc trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ Quốc.

Trước hết cho phép tôi thay mặt cho con cháu trong dòng tộc kính gửi đến các đồng chí lãnh đạo chính quyền và đoàn thể các cấp, tới quý vị đại biểu và tất cả bà con nhân dân địa phương lời chúc sức khỏe, lời chào kính trọng nhất !

Kính thưa quý vị đại biểu và bà con!

Trải qua hàng nghìn năm tồn tại và phát triển song hành cùng lịch sử dân tộc, Tổ Tiên họ Ngô đã có nhiều đóng góp trong công cuộc dựng nước và giữ nước của nhân dân ta. Từ Triệu Tổ Ngô Nhật Đại tham gia cuộc khởi nghĩa Mai Thúc Loan chống lại sự đô hộ của nhà Đường (năm 713 – 722). Đến Ngô Vương Quyền đại thắng quân Nam Hán trên sông Bạch Đằng năm 938, dựng nền độc lập đầu tiên cho đất nước sau hơn một ngàn năm Bắc thuộc. Ngô Tuấn - Lý Thường Kiệt, đánh tan quân xâm lược nhà Tống (1075 – 1077). Sông Như Nguyệt vẫn còn sang sảng bài Tuyên ngôn độc lập đầu tiên vọng mãi đến hôm nay…Từ một gốc, họ Ngô  đã dần dần phát triển hùng mạnh, tỏa ra muôn cành xanh tốt, con cháu thiên cư khắp mọi miền đất nước và cả ở nước ngoài.           

Từ nửa cuối Thế kỷ thứ 15, Ngô Nước - một trong 6 người con tha phương của Thanh Quốc công Ngô Khế di cư từ Thanh hóa vào sinh cơ lập nghiệp ở làng Trung Thủy xã Chỉ Châu phủ Thạch Hà (nay là xã Thạch Trị - Thạch Hà – Hà Tĩnh) sau đó thiên cư ra xã Đan Liên, sau đổi thành Trảo Nha, nay là làng Phúc Sơn thị trấn Nghèn, huyện Can Lộc tỉnh Hà Tĩnh, hai ông bà cần kiệm cày cấy, nấu rượu nuôi lợn kiếm kế sinh nhai. Do có biết chữ nên được dân làng bầu làm Lý Chính trông coi việc làng (tương đương như Lý trưởng sau này). Sau đó được phong “Nghệ An Chánh Quản Lĩnh”. Ông bà giàu lòng nhân ái, thường hay giúp đỡ người nghèo và kẻ hoạn nạn nên được nhân dân trong vùng quý mến. Trên mảnh đất Đan Liên - Trảo Nha - thị trấn Nghèn giàu truyền thống cách mạng và văn hóa này, họ Ngô đã nhanh chóng phát triển thành một dòng họ “cự tộc võ thần”. Đã dược Lịch sử vinh danh là một dòng họ công thần tôn tử và là một trong hai dòng họ lớn ở vùng Hà Tĩnh: “Hà Hoàng vi Võ, Trảo Nha vi Ngô”. 

Trải qua hơn 500 năm tồn tại và phát triển, con cháu hậu duệ của đức Thủy tổ Ngô Nước từ làng Chỉ Châu (sau này là đất Thổ Sơn) đã chuyển cư đến nhiều nơi khác nhau trong nước và nước ngoài nhưng đều mang theo hoài niệm về quê gốc, về Thần Tổ - Thuỷ Tổ của họ mình. Ở đâu cũng phát triển thịnh vượng sản sinh ra nhiều danh nhân trên các lĩnh vực văn hóa, khoa học, lịch sử, quân sự…

Những tên tuổi làm rạng danh dòng họ Ngô Trảo Nha như Thế Quận Công Ngô Cảnh Hữu – người đầu tiên được phong tước quận công. Năm Bính Ngọ 1546, được tin Vua Lê đặt hành dinh ở Vạn Lại (Thọ Xuân, Thanh Hóa), ông dẫn quân ra bái yết xin theo đánh Mạc, đem theo 2000 quân, 20 ngựa, bộ tướng hơn 10 người. Trọn cuộc đời 46 năm ông gắn liền với cuộc nội chiến Lê – Mạc, trải qua bốn đời vua (Lê Trang Tông, Lê Trung Tông, Lê Anh Tông, Lê Thế Tông) Ngô Cảnh Hữu tỏ ra là một dũng tướng có tài thao lược, đánh Đông dẹp Bắc lập nên nhiều chiến công oanh liệt.

Tào Quận công Ngô Phúc Vạn, người khai sinh ra tên làng Trảo Nha, người đầu tiên mở con đường thiên lý từ Đông Huề ( Vượng Lộc) đến Kỳ Hoa (Kỳ Anh). Tiến sĩ Khiêm Quận công Ngô Phúc Lâm – người đỗ đại khoa đầu tiên của đất Trảo Nha - nhà Văn hóa của thế kỷ 18 được ghi danh trên bia Văn miếu Quốc tử giám.

Đại Tư mã Chấn Quận công Ngô Văn Sở vị tướng thao lược giúp vua Quang Trung đại phá 20 vạn quân Thanh xâm lược thế kỷ 18…

Thời kỳ cận đại sau này con cháu họ Ngô Trảo Nha đã noi gương Tổ Tiên phát huy truyền thống ông cha và đã xuất hiện nhiều gương mặt lịch sử tiêu biểu như Tiến sĩ Ngô Đức Kế - chí sĩ cách mạng, đã từ bỏ con đường công danh hoạn lộ, chấp nhận hy sinh lao vào con đường cứu nước cứu dân và trở thành lãnh tụ của phong trào Duy Tân đầu thế kỷ 20. Liệt sĩ Ngô Phúc Diễn – lãnh tụ của Tân Việt Cách mạng Đảng đầu thế kỷ 20. bị bắt và  giam cầm ở các nhà lao, mặc dù bị giặc dùng mọi nhục hình tra tấn đến chết nhưng ông vẫn luôn giữ vững chí khí kiên trung với Đảng, với nhân dân. Ngô Đức Đệ bí thư chi bộ nhà lao Kon Tum bị tra tấn dã man và mang thương tất suốt đời.  Ngô Đức Tốn bí thư đầu tiên của Đảng bộ Ninh Thuận. Ngô Đức Mậu bí thư đầu tiên của Đảng bộ thanh Hóa, khi bị giặc bắt chúng dùng nhục hình bắt ông phải quỳ xuống trước mặt tên chánh mật thám, ông đã khẳng khái trả lời chúng: “tao là thầy giáo, mà ở nước tao, đã là thầy giáo thì không bao giờ quỳ!”.

Xuân Diệu – “ông hoàng thơ tình” cây đại thụ của nền thi ca Việt Nam đã để lại cho đời những kiệt tác văn chương làm lay động lòng người… và còn biết bao người con trung hiếu của dòng họ đã và đang đóng góp sức lực trí tuệ và xương máu cho công cuộc dựng nước và giữ nước của dân tộc ta.

Phát huy truyền thống hào hùng oanh liệt của Tổ Tiên, con cháu họ Ngô hôm nay luôn hướng về cội nguồn, trân trọng những giá trị tinh thần vô giá mà Tổ Tiên đã để lại, khơi dậy và phát huy truyền thống của cha ông, hun đúc nên tâm hồn, bản lĩnh và khí phách cho muôn đời các thế hệ mai sau. Dù ở cương vị công tác nào, trên bất cứ lĩnh vực nào cũng đều phải ra sức rèn luyện phấn đấu để đóng góp sức mình xây dựng đất nước quê hương ngày càng phồn vinh, họ tộc ngày càng cường thịnh.

Cách đây hơn 300 năm, Khiêm Quận Công Ngô Phúc Lâm có bài thơ dạy con:

Thao lược văn thi sẵn nghiệp nhà,

Dùi mài mai rạng dấu khôi khoa.

Thảo ngay nối vẹn dòng cao mật,

Hiền đức chen vai cửa Phục Ba.

Đỉnh Nhạc thung còn xây đắp vững,

Non Yên quế đã nức thơm xa.

Đinh ninh bền giữ lời cha dạy,

Đừng xưng người khóng đấng Trảo Nha.

(Nghĩa là: Chỉ có nối chí ông cha tu dưỡng học hành, sống trung thực lương thiện, đạt đến thành công mới được người ta quý trọng chứ đừng tưởng cứ xưng danh là người Trảo Nha thì sẽ được người ta khen ngợi)

Lời dạy đó của tiền nhân đến bây giờ còn nguyên giá trị !      

Kính thưa quý vị khách quý !

Kính thưa bà con dòng tộc và nhân dân địa phương !

Để có được niềm vinh dự lớn lao hôm nay, chúng tôi vô cùng biết ơn sự hướng dẫn giúp đỡ của Trung tâm Kỷ lục Việt Nam, sự thẩm định chặt chẽ chu đáo và khoa học của Hội đồng cố vân, Cảm ơn Hội đồng Ngô tộc Việt Nam đã cung cấp thông tin và chỉnh lý tài liệu cho chúng tôi, Cảm ơn Đại sứ Tiến sĩ Ngô Quang Xuân đã theo dõi chỉ bảo chúng tôi từ khi làm hồ sơ. Cảm ơn Nhà sử học Dương Trung Quốc đã đóng góp những ý kiến quý báu, giúp chúng tôi càng hiểu thêm lịch sử của cha ông. Trong buổi lễ long trọng này chúng tôi xin cảm ơn Lãnh đạo tỉnh và sở Văn hóa đã quan tâm tạo mọi điều kiện cho dòng họ chúng tôi, cảm ơn Huyện ủy, UBND huyện Can Lộc, Đảng ủy, UBND thị trấn Nghèn và các cơ quan ban nghành đã giúp đỡ họ tộc chúng tôi tổ chức buổi lễ này một cách chu đáo trọn ven trên cả niềm mong đợi. Cảm ơn các họ bạn và nhân dân địa phương đã không quản thời tiết khắc nghiệt bớt chút thời gian đến dự, cùng chia sẻ niềm vui và cỗ vũ họ tộc chúng tôi. Cảm ơn các bạn phóng viên báo đài đã đến dự và đưa tin kịp thời. Cảm ơn các nhà hảo tâm và tấm lòng thơm thảo của con cháu đã đóng góp tinh thần và vật chất cho buổi lễ này được thành công tốt đẹp. Cuối cùng một lần nữa xin thay mặt con cháu họ Ngô Trảo Nha kính chúc quý vị khách quý, các đồng chí lãnh đạo chính quyền và đoàn thể các cấp, bà con dòng tộc và nhân dân địa phương lời kính chúc sức khỏe, hạnh phúc đạt nhiều thành công trên mọi lĩnh vực công tác.

Cảm ơn quý vị và bà con đã chú ý lắng nghe !

Can Lộc, ngày 7 tháng 8 năm 2016

Dưới đây là một số hình ảnh Lễ đón nhận Bằng Kỷ lục VN của họ Ngô Trảo Nha:

Lễ rước bằng

Đại diện Hội đồng xác lập kỷ lục Việt Nam trao bằng cho họ Ngô Trảo Nha

Một phía hội trường